Świat się zmienia. To pewne. Nie inaczej jest z rynkiem pracy i tym, co z nim związane. Różnice widzimy między innymi w stylu pracy, jak choćby w coraz częstszym wykonywaniu obowiązków zdalnie. Zmianie ulega nie tylko styl pracy, ale także wykonywane zawody. Warto więc wiedzieć, jak się odnaleźć w tym, co nieuniknione, czyli zmieniającej się rzeczywistości na rynku pracy.
Czym są zawody przyszłości?
Zawodami przyszłości nazywane są profesje, które będą potrzebne i poszukiwane przez pracodawców w najbliższej, ale i dalszej przyszłości. Część z nich zniknie całkowicie, pozostałe ulegną modyfikacji, inne z kolei dopiero powstaną. To, co jest pewne, to fakt, że osoby czynne zawodowo powinny mieć świadomość, że oto nadeszła era „wielozawodowców”. To pracownicy wykonujący kilka profesji jednocześnie lub przynajmniej mający kompetencje szeregu zawodów, umiejętnie łącząc je ze sobą.
Czynników, które wpływają na to, że zmienia się rynek pracy, jest kilka. Przyjrzyjmy im się bliżej.
Siła technologii
To, co nasuwa się jako pierwsze, to rozwój technologii, w tym digitalizacja (czyli cyfryzacja) i automatyzacja. Ich cel, choć ten sam, ma inne narzędzia do jego realizacji. Owym celem jest nic innego jak zastąpienie człowieka. Na pierwszy rzut oka wydaje się to okrutne i z pewnością w części przypadków dojdzie właśnie do takiej sytuacji, że pracownik zostanie pozbawiony pracy. Jest jednak druga strona medalu. Wspomniane procesy można bowiem odbierać jako coś, co wspomoże czy dosłownie wyręczy człowieka w niektórych dotychczasowych zadaniach. Dzięki temu pracownik będzie mógł zająć inne, bardziej rozwojowe stanowisko na rynku pracy.
Specjaliści zajmujący się zawodami przyszłości, czyli futurolodzy, swego czasu przewidzieli, że zuatomatyzowaniu jako pierwsze i w największym stopniu ulegną prace fizyczne. Mieli rację. Coraz większa ilość kas samoobsługowych, roboty odkurzające całe domy czy ułatwiające cały proces zakupowy chatboty w sklepach internetowych to tylko kilka przykładów. To jednak dopiero początek. Ponadto, jak wskazuje raport McKinseya, nawet 70% dotychczasowych zadań może ulec automatyzacji.
Ze sztuczną inteligencją za pan brat
W ślad za powyższym mamy do czynienia z rozwojem sztucznej inteligencji. Jest to jeden z kluczowych trendów. Eksperci Międzynarodowego Funduszu Walutowego są zdania, że około 40% globalnej siły roboczej ulegnie wpływom AI. Sztuczna inteligencja zatacza coraz szersze kręgi i obejmuje kolejne branże i stanowiska, które dotychczas były przypisane odpowiednio wykwalifikowanym specjalistom.
W przypadku sztucznej inteligencji medal ma również dwie strony. Mimo że AI może mieć wpływ na likwidację pewnych stanowisk pracy, generuje powstawanie nowych, a dokładniej Specjalistów ds. Sztucznej Inteligencji. Przykładami mogą być: Specjaliści ds. Uczenia Maszynowego, Analityk Danych pod kątem AI, Data Scientist, Architekt AI, Data Researcher, Ekspert ds. Cyberbezpieczeństwa, ale także Etyk Sztucznej Inteligencji. Dalszy rozwój AI to kolejne nowe zawody, które z pewnością powstaną dopiero, gdy obecni uczniowie szkół wejdą na rynek pracy.
Przeczytaj również: Przebranżowienie i zmiana zawodu – jak to zrobić?
Pomoc i ochrona zdrowia
Starzenie się społeczeństwa, czyli trend demograficzny, jest kolejnym kluczowym czynnikiem. Różni się jednak od tych omówionych powyżej. Tutaj liczy się praca człowieka, a dokładniej nie tylko wiedza medyczna, ale takie cechy jak empatia czy ludzka życzliwość.
Jak wskazują dane ONZ, do roku 2050 na świecie będzie dwa razy więcej niż dziś osób powyżej 65. roku życia. Siłą rzeczy przybędzie także liczba chorych. Oczywistym jest więc fakt, że zawody takie jak lekarz, pielęgniarz, opiekun, psycholog czy psychoterapeuta, ale i inni specjaliści z branży medycznej, będą potrzebni jeszcze bardziej niż dziś. Duży popyt jest i będzie szczególnie w krajach rozwiniętych. Powołując się na wspomniany wcześniej raport McKinseya, do roku 2030 zapotrzebowanie na pracę związaną z ochroną zdrowia wyniesie aż 85 milionów i z każdą kolejną dekadą będzie rosnąć.
Co ciekawe, dzięki postępowi w biotechnologii, ale i medycynie personalizowanej, pojawiły się już zawody związane z długowiecznością i zdrowiem przyszłości. Możemy więc spotkać takich specjalistów jak Inżynierowie Tkankowi czy Eksperci Terapii Genowych. Prognozy wskazują, że do roku 2030 mocno wzrośnie popyt na właśnie te profesje.
Odpowiedni wybór zawodu przyszłości
Aby nadążyć za zmianami, które już mają miejsce, a zwłaszcza tymi, które dopiero nadejdą, warto wiedzieć, jak się do nich przygotować.
Co jest kluczowe, aby odnaleźć się na rynku, którym będzie rządzić rozwój technologii i różne nowe potrzeby społeczeństwa?
Podstawa to gotowość do tego, z czym będziemy się mierzyć, a zatem do szeroko pojętej zmiany i nowej rzeczywistości. Elastyczność zawodowa to baza, podobnie jak świadomość swoich mocnych stron i predyspozycji po to, by dalej móc odpowiednio rozwijać umiejętności zawodowe. Aby zwiększyć swoje szanse, w zależności od wyboru swojej ścieżki, warto inwestować w rozwój swoich kompetencji technologicznych, myślenie analityczne czy kreatywność.
Rynek pracy będzie zmieniał się cały czas i trzeba mieć tego świadomość. Tylko otwarty umysł i chęć do tego, aby przystosować się do zmieniającej się rzeczywistości, dają realną szansę na sukces.
Autor tekstu: Karina Dłużewska
Jako człowiek ciekawy świata i dobry obserwator mam szeroką perspektywę i lekkość pisania na wiele tematów. Dzieląc życie między Polską a USA, rutyna mi nie grozi, co z pewnością wpływa na moją kreatywność.
